Bơm thùng phuy khí nén không lên lưu chất: Cách xử lý

Sự cố bơm thùng phuy khí nén không lên lưu chất gây gián đoạn cấp liệu. Nắm rõ nguyên nhân giúp kỹ thuật viên kiểm tra an toàn và khắc phục hiệu quả.

Trong các nhà máy hóa chất, sơn, dung môi hay trạm chiết rót dầu nhờn, bơm thùng phuy chạy bằng khí nén là thiết bị luân chuyển hóa chất linh hoạt và thông dụng. Tuy nhiên, tình trạng bơm vẫn nhận khí nhưng không hút đẩy được dịch ra vòi xả thường xuyên xảy ra nếu vận hành sai cách hoặc bảo dưỡng không đúng kỹ thuật.

Dấu hiệu nhận biết sự cố bơm phuy không lên dịch

Trước khi tìm hiểu nguyên nhân sâu xa, nhân viên bảo trì cần quan sát kỹ biểu hiện bên ngoài của thiết bị trong ca làm việc:

• Động cơ khí nén vẫn quay, có tiếng xả khí đều đặn nhưng đầu ống xả hoàn toàn khô ráo.
• Động cơ khí không hoạt động, không có tiếng khí thoát ra dù van đường ống cấp khí nén đã mở.
• Dung dịch dâng lên ngắt quãng, lưu lượng ra rất yếu, chảy giật cục và lẫn nhiều bọt khí.
• Bơm phát ra tiếng gõ cơ khí bất thường hoặc thân ống rung lắc mạnh trong thùng phuy.

Nguyên nhân bơm thùng phuy khí nén không lên lưu chất

Trong thực tế nhà xưởng, hiện tượng bơm thùng phuy khí nén không lên lưu chất thường bắt nguồn từ 4 yếu tố chính:

1. Nguồn cấp khí nén không đủ áp suất hoặc lưu lượng

Động cơ khí nén cần một áp suất làm việc và lưu lượng khí nén ổn định để tạo lực kéo trục bơm. Khi áp suất khí cấp vào quá thấp (dưới ngưỡng tối thiểu 3 – 4 bar), mô-men xoắn của motor không đủ để thắng trọng lượng cột áp chất lỏng. Ngoài ra, việc đường ống dẫn khí quá dài, tiết diện ống hẹp, khớp nối nhanh bị bẩn hoặc bộ lọc tách nước FRL bị nghẹt cũng làm sụt giảm lưu lượng khí cấp nghiêm trọng.

2. Đường hút bị hở khí hoặc hụt mức lưu chất trong phuy

Bơm thùng phuy hoạt động theo nguyên lý tự mồi và nâng áp dọc trục. Đối với các dòng thiết bị như bơm thùng phuy khí nén HLBP-SUS (thương hiệu DYI, ống inox 304 dài 95cm, lưu lượng tối đa 60 lít/phút), việc ngập sâu ống hút vào lòng phuy là điều kiện bắt buộc. Nếu mức dung dịch trong phuy cạn quá đầu hút đáy, bơm sẽ liên tục hút không khí. Tương tự, nếu các đệm làm kín tại khớp nối ren trên thân ống bị hở hoặc nứt, không khí sẽ tràn vào đường hút làm mất hoàn toàn chân không.

3. Tắc nghẽn van hút chân đế hoặc kẹt cánh quạt nâng dịch

Các loại hóa chất, dung môi, kiềm hay axit khi lưu trữ lâu ngày trong thùng phuy dễ hình thành cặn lơ lửng, hạt kết tinh hoặc màng keo đặc. Khi bơm vận hành, các dị vật này bị hút bám chặt vào lưới lọc đáy hoặc quấn vào cánh bơm cơ khí, cản trở hoàn toàn sự lưu thông của dòng môi chất.

4. Độ nhớt lưu chất vượt quá thông số làm việc

Các dòng bơm phuy khí nén thân Inox 304 thông thường được tối ưu cho các chất lỏng có độ nhớt từ thấp đến trung bình như axit, bazo, cồn, dung môi loãng hay dầu bôi trơn nhẹ. Nếu sử dụng thiết bị cho các loại keo đặc, dầu thô đậm đặc hoặc hóa chất kết dính mà không có giải pháp hỗ trợ gia nhiệt, motor khí nén sẽ bị quá tải, đứng máy và không thể đẩy dịch lên cao.

Bảng tổng hợp nguyên nhân và cách xử lý sự cố

Kỹ thuật viên có thể đối chiếu các hiện tượng theo bảng dưới đây để định hướng xử lý an toàn:

Quy trình kiểm tra an toàn tại hiện trường

Khi phát hiện bơm thùng phuy khí nén không lên lưu chất, người vận hành cần tiến hành các bước kiểm tra sơ bộ theo trình tự nghiêm ngặt:

1. Khóa nguồn cấp khí nén: Đóng van cấp khí trực tiếp và ngắt khớp nối nhanh của đường khí để triệt tiêu toàn bộ nguồn năng lượng dẫn động.
2. Xả sạch áp suất dư: Thao tác xả áp suất khí nén còn lưu lại trong buồng động cơ và áp suất chất lỏng đọng trên đường ống xả.
3. Trang bị đồ bảo hộ cá nhân (PPE): Mang kính bảo hộ, găng tay kháng hóa chất chuyên dụng và mặt nạ phòng độc khi thao tác trên các phuy chứa axit, bazo hoặc dung môi độc hại.
4. Rút thân bơm và kiểm tra ngoại quan: Nhấc thân bơm ra khỏi thùng phuy theo phương thẳng đứng. Kiểm tra xem đầu lọc đáy và thân ống inox 304 có bị màng bẩn, phôi rác hoặc tinh thể hóa chất bịt kín hay không.

Cảnh báo an toàn: Thao tác tuyệt đối không tự thực hiện

Để phòng ngừa tai nạn lao động và tránh làm hư hỏng thiết bị, nhân viên vận hành cần lưu ý:

• Không dùng búa gõ vào thân bơm: Khi nghi ngờ cánh bơm kẹt cặn, tuyệt đối không dùng búa thép tác động lực lên ống inox. Việc này gây móp méo ống ngoài, biến dạng trục dẫn hướng bên trong và khiến bơm hỏng hoàn toàn.
• Không tháo mở buồng motor khí khi có áp lực: Tháo các ốc siết nắp motor khí nén khi chưa ngắt khí triệt để có thể đẩy các chi tiết cơ khí văng ra ngoài gây chấn thương.
• Không tự ý tăng áp suất khí quá mức: Không vặn van điều áp lên quá mức chịu tải khuyến nghị để ép bơm hoạt động, vì điều này làm rách cụm gioăng chia khí và vỡ khớp nối mềm.
• Không tùy tiện dùng bơm sai loại hóa chất: Vật liệu Inox 304 có ngưỡng chịu đựng ăn mòn hóa học cụ thể. Không tự ý sử dụng cho các axit khử mạnh (như axit HCl đậm đặc) nếu chưa được kỹ thuật viên Asatech thẩm định tương thích.

Biện pháp phòng tránh sự cố tái diễn

Để phòng ngừa hiện tượng bơm thùng phuy khí nén không lên lưu chất tái diễn trong các ca sản xuất, nhà máy nên áp dụng chế độ kiểm soát thiết bị thường xuyên:

• Duy trì cụm xử lý khí nén (FRL): Đảm bảo khí nén cấp vào bơm luôn khô ráo, không lẫn bụi bẩn và được cấp một lượng dầu bôi trơn khí nén chuyên dụng vừa đủ.
• Vệ sinh súc rửa sau mỗi mẻ chiết: Khi hoàn thành việc sang chiết hóa chất có tính kết tinh hoặc độ bám dính cao, nên súc rửa bơm bằng nước sạch hoặc dung môi trung tính để bảo vệ lòng ống.
• Sử dụng nắp kẹp định vị thùng phuy: Cố định thân bơm vuông góc với đáy phuy, tránh để đầu hút va đập hoặc tì sát đáy làm bít dòng chảy tự nhiên.

Khi nào cần dừng máy và liên hệ kỹ thuật viên Asatech

Nếu đã kiểm tra nguồn khí nén và vệ sinh sạch đầu hút nhưng lưu chất vẫn không lên, sự cố có thể nằm ở các chi tiết cơ khí bên trong như mòn cánh gạt motor khí, vỡ phớt chặn hóa chất hoặc gãy trục truyền động.

Tiếp tục ép máy chạy khô trong tình trạng này sẽ làm cháy hỏng toàn bộ động cơ khí nén. Doanh nghiệp nên dừng máy, niêm phong nguồn khí và gửi thiết bị đến xưởng bảo dưỡng chuyên môn.

Đội ngũ kỹ sư Asatech luôn sẵn sàng hỗ trợ kiểm tra, cung cấp phụ tùng thay thế và tư vấn tối ưu thiết bị bơm thùng phuy cho nhà máy. Quý khách vui lòng cung cấp thông tin về loại lưu chất, nhiệt độ, nồng độ, độ nhớt, áp lực khí nén thực tế và kiểu thùng chứa để kỹ thuật viên Asatech hỗ trợ khảo sát và đưa ra giải pháp xử lý chính xác nhất.

Sản phẩm và tài liệu liên quan

• /thay-the-mang-bi-de-bom-mang-khi-nen
• hình ảnh thực tế
• phụ tùng thay thế